Έχεις φτάσει σε εκείνη την ηλικία που ένα βιβλίο διαβασμένο πριν από πολλά χρόνια μπορεί να μην σου θυμίζει τίποτα. Όχι γιατί δεν σου άρεσε. Ίσα ίσα. Αλλά τα χρόνια περνάνε αδυσώπητα. Στα μισά του βιβλίου κάτι σε σπρώχνει να πας σε ένα συγκεκριμένο ράφι μιας βιβλιοθήκης. Να το! Το ίδιο βιβλίο σε μια άλλη έκδοση, εξαντλημένη πλέον.
Το αξιοσημείωτο δεν είναι ότι είχα διαβάσει το μακρινό 2012 το Καλοκαιρινό Ταξίδι (Summer Crossing, πολύ περισσότερο μου αρέσει ο πρωτότυπος τίτλος, για ακόμα μια φορά) και απλά το ξέχασα. Έχει συμβεί με τόσα άλλα. Αλλά ότι ανάμεσα σε τόσα βιβλία διάλεξα για ακόμα μια φορά αυτό το βιβλίο -σε μια άλλη έκδοση και μετάφραση-. Νιώθω ότι όπως και τώρα, έτσι και τότε, θα πρέπει να είχα γοητευτεί από τον Truman Capote και θα θέλησα να διαβάσω και άλλα έργα του. Τότε δεν το έκανα βέβαια…
Το Καλοκαιρινό Ταξίδι είναι ένα σύντομο έργο από τη πρώιμη περίοδο ενός σημαντικού Αμερικανού συγγραφέα. Τόσο πρώιμο -ξεκίνησε να το γράφει το 1943, όταν ήταν 19 ετών, το έπιανε και το άφηνε συνεχώς- που ο ίδιος το ξέχασε και το παράτησε σε κάποιο συρτάρι. Θα μπορούσε και να το έχει καταστρέψει αλλά δεν έγινε έτσι. Μετά από πολλά χρόνια, φυσικά μετά τον θάνατό του, μόλις το 2005, ανασύρθηκε από τη λήθη και αποφασίστηκε να δει το φως της δημοσιότητας.
Στο Καλοκαιρινό Ταξίδι πρωταγωνιστεί ένα πλουσιοκόριτσο από τη Νέα Υόρκη, η Γκρέιντι. Ατίθαση και επιπόλαιη, ανήσυχη και ευαίσθητη. Οι γονείς της φεύγουν για ένα ταξίδι στην Ευρώπη και εκείνη αποφασίζει να μείνει πίσω. Γνωρίζει έναν νεαρό, τον Κλάιντ, Eβραίο από τη λαϊκή συνοικία του Μπρούκλιν που εργάζεται ως παρκαδόρος, παρασύρεται ξέφρενα από τον έρωτα και την ανεξαρτησία, ενηλικιώνεται απότομα και άτσαλα. Το σκηνικό πλαισιώνει ο καλύτερός της φίλος, ο Πίτερ, ένας bon vivant, λάτρης της νυχτερινής ζωής και της καλοπέρασης, με αιχμηρό χιούμορ και μια μόνιμα ανάλαφρη διάθεση.
Σε λιγότερο από 130 σελίδες ο Capote καταφέρνει με λυρισμό, μαύρο χιούμορ και καυστική διάθεση να αποδώσει το κλίμα της Νέας Υόρκης, κατά τη διάρκεια του ζεστού καλοκαιριού του 1945. Ενώ δεν έχει το βάθος που ίσως κάποιος θα περίμενε, μόνο μικρές απόπειρες κάνει, για παράδειγμα, να αναφερθεί σε πολιτικά θέματα, το βιβλίο καταφέρνει να σε μαγνητίσει. Εάν λίγο έχεις διαβάσει για τη ζωή του συγγραφέα (που δεν μπορεί, όλο και κάτι θα ξέρεις για την ιδιαίτερη στάση της ζωής του, τις γνωριμίες του, τις εξαρτήσεις του, την δηλωμένη ομοφυλοφιλία του σε εποχές ζόρικες, ίσως έχεις ακούσει το Πρόγευμα στο Τίφανις και το Εν Ψυχρώ, έργα που τον έκαναν διάσημο) θα αναγνωρίσεις τα αυτοβιογραφικά στοιχεία, ίσως τον βρεις στο πρόσωπο του Πίτερ, ίσως τον βρεις στη κενότητα της ζωής των πλουσίων και στην αδιάκοπη αναζήτηση ενός βαθύτερου νοήματος, στα ναρκωτικά και στο αλκοόλ, στη μοναξιά και στην ανάγκη για αγάπη.
Από τις πολλές μαγείες, η μια είναι να παρακολουθείς έναν αγαπημένο σου να κοιμάται: είναι απαλλαγμένος από μάτια και συνείδηση, και για μια στιγμή κρατάς την καρδιά του• ολότελα αβοήθητος και, όσο παράλογο κι αν μοιάζει, έτσι τον εμπιστεύτηκες να είναι, αγνός σαν άντρας, τρυφερός σαν παιδί.
Ένα μικρό διαμαντάκι, ευαίσθητο και σημαντικό, και η συγγραφική αφετηρία ενός σπουδαίου συγγραφέα. Λέγεται ότι στο πρόσωπο της ηρωίδας μπορούν να διαφανούν οι απαρχές της Holly Golightly, της ηρωίδας του έργου Πρόγευμα στο Τίφανις που δημοσιεύτηκε το 1958 και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1961.
Ο Truman Capote γεννήθηκε το 1924 στη Νέα Ορλεάνη και πέθανε σε ηλικία 60 ετών από προβλήματα μετά από παρατεταμένη χρήση ναρκωτικών ουσιών.
Info Καλοκαιρινό ταξίδι, Truman Capote, μετάφραση Γιώργος Θ. Καράμπελας, Brainfood εκδοτική, 2021