Έθιμα ταφής, Hannah Kent

Για τα Έθιμα ταφής είχα μεγάλες προσδοκίες. Κρατούσα το βιβλίο στην άκρη, υπομονετικά, μέχρι να έχω κάποιες μέρες ελεύθερες από υποχρεώσεις, προκειμένου να του αφιερωθώ. Τελικά οι προσδοκίες μου επιβεβαιώθηκαν. Πρόκειται για ένα θαυμάσιο βιβλίο από κάθε άποψη. Και είναι, τουλάχιστον για το πρώτο μισό της χρονιάς, το καλύτερο βιβλίο που έχω διαβάσει.

Βόρεια Ισλανδία, 1829. Η Άγκνες Μάγκνουσντότιρ, κατηγορούμενη για τη δολοφονία δύο ανδρών, του εραστή της Νάταν Κέτιλσον και του Πέτουρ Γιόνσον, καταδικάζεται σε θάνατο. Μέχρι να φτάσει η ημέρα της εκτέλεσής της αποφασίζεται από τις αρχές να μεταφερθεί στο σπίτι του νομαρχιακού υπαλλήλου Γιον Γιόνσον, προκειμένου να εργαστεί γι’ αυτούς και παράλληλα να καθοδηγηθεί πνευματικά από τον νεαρό εφημέριο Τότι, με σκοπό να μπει στον δρόμο του Θεού.

Η Άγκνες, ταλαιπωρημένη, βρόμικη, σχεδόν φάντασμα του εαυτού της, η “μάγισσα”, η “φόνισσα” όπως την αποκαλούν, προκαλεί απέχθεια και τρόμο στην οικογένεια. Λίγο λίγο, ωστόσο, ο απόλυτος φόβος που αντικρίζουν στα μάτια της αλλάζει τις ισορροπίες. Ο τρόμος όχι μόνο γι’ αυτό που έρχεται, όχι μόνο για το προδιαγεγραμμένο που γνωρίζει τόσο η ηρωίδα όσο και ο αναγνώστης, αλλά και για ό,τι συνέβη, είναι συντριπτικός. Η αλήθεια της Άγκνες, η οποία καλύπτεται από ένα πέπλο μυστηρίου αρχικά, ξεδιπλώνεται αργά αργά, στην αρχή διστακτικά και βασανιστικά. Πυρήνας της ιστορίας ο ερωτικός δεσμός ανάμεσα σε εκείνη και τον αρχικά σαγηνευτικό Νάταν.

Αν κάτι εντυπωσιάζει περισσότερο είναι ο τρόπος με τον οποίο η Hannah Kent αναπτύσσει τις σχέσεις των ηρώων. Όπως εκείνη ανάμεσα στην Μαργκρέτ,  τη σύζυγο του Γιον, και την Άγκνες. Δένονται χωρίς πολλά λόγια, σέβονται η μια την άλλη. Και οι δυο γνωρίζουν ότι θα πεθάνουν σύντομα. Και οι δυο προτιμούν τη σιωπή. Τις δένει ένα βουβό συναίσθημα πίκρας, απόγνωσης και φόβου. Χωρίς να λένε πολλά, τα λένε όλα. Ή τουλάχιστον τα ουσιαστικά.

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι IMG_20220706_172922-01.jpeg

Η ιστορία που αφηγείται η Kent, στην εντυπωσιακή πρώτη της συγγραφική απόπειρα, βασίζεται σε αληθινή ιστορία. Η Άγκνες υπήρξε η τελευταία γυναίκα που εκτελέστηκε στην Ισλανδία το 1830, όταν η χώρα ήταν ακόμα επαρχία της Δανίας. Ντοκουμέντα και αρχειακό υλικό παρεμβάλλονται ανάμεσα στα κεφάλαια και θυμίζουν στον αναγνώστη ότι όντως τα πρόσωπα υπήρξαν. Και οι λεπτομέρειες για τη ζωή, το σκληρό και εχθρικό περιβάλλον, το σκοτάδι, τα έθιμα, τους κλειστούς ανθρώπους και τις συνθήκες της Βόρειας Ισλανδίας είναι ρεαλιστικές και αποτέλεσμα έρευνας.

Η συγγραφέας θίγει πληθώρα θεμάτων, χωρίς να το κάνει επιφανειακά: το δίκαιο και το άδικο, η αμαρτία και η μεταμέλεια, η κατάχρηση εξουσίας, η δύναμη της Εκκλησίας. Τα Έθιμα ταφής είναι ένα ρεαλιστικό, βαθιά συγκινητικό, πολυφωνικό και πολυεπίπεδο, αριστοτεχνικά γραμμένο βιβλίο, με κεντρικό θέμα την αλήθεια και πως μπορεί να αλλάξει στα μάτια του καθένα, την εύθραυστη αλλά και σαρωτική φύση της.

 

Info

Έθιμα Ταφής,
Hannah Kent, μετάφραση Μαρία Αγγελίδου, εκδόσεις Ίκαρος, 2014, σ. 418

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *